Son güncelleme: · Hazırlayan: Emoda Yazılım
MBYS, Muayenehane Bilgi Yönetim Sistemi'nin kısaltmasıdır; Sağlık Bakanlığı metinlerinde "Muayene Bilgi Yönetim Sistemi" olarak da geçer. Serbest çalışan hekimlerin muayenehanelerinde hasta kaydını, muayene ve tanı bilgilerini elektronik ortamda tutması ve bu verileri Bakanlığın merkezi sağlık veri sistemine (e-Nabız) göndermesi için kullanılan sistemdir. Bu yazıda MBYS'nin ne işe yaradığını, 2025'te yürürlüğe giren yönetmelikte nasıl yer aldığını, Bakanlık uygulaması ile kayıtlı bir MBYS yazılımı arasındaki farkı ve program seçerken nelere bakılacağını özetliyoruz.
MBYS nedir?
"MBYS" iki şeyi ifade etmek için kullanılır:
- Sağlık Bakanlığı'nın MBYS uygulaması: Bakanlığın muayenehaneler için sunduğu web tabanlı uygulamadır. Hekim her hastanın kaydını ve muayene bilgisini bu uygulamaya kendisi girer.
- MBYS yazılımı (MBYS programı): Sağlık Bakanlığı'na Muayenehane Bilgi Yönetim Sistemi olarak kayıtlı, özel firmaların geliştirdiği muayenehane ve klinik programlarıdır. Bu programlar randevu, hasta dosyası, muayene, reçete ve finans gibi günlük işlerin yanında e-Nabız bildirimini de programın içinden yapar.
Kısacası MBYS ayrı bir program olmak zorunda değildir: hekim ya Bakanlığın uygulamasını kullanır ya da Bakanlığa kayıtlı bir muayenehane programıyla aynı bildirimleri muayene ekranından gönderir.
MBYS ne işe yarar?
- Hasta kaydı: Hasta T.C. kimlik numarasıyla kaydedilir, muayenehaneye her başvurusu kayıt altına alınır.
- Muayene ve tanı bilgisi: Şikâyet, bulgular, ICD-10 tanı kodları ve yapılan işlemler elektronik ortamda tutulur.
- e-Nabız'a veri gönderimi: Kaydedilen muayene bilgileri Bakanlığın merkezi sağlık veri sistemine (e-Nabız) gönderilir.
- Elektronik arşiv: Kayıtlar kâğıt dosya yerine elektronik ortamda saklanır; önceki muayenelere hızlıca ulaşılır.
- Diğer elektronik işlemler: Kayıtlı MBYS yazılımlarında e-reçete, e-rapor ve ilaç/aşı karekod bildirimleri (İTS) de aynı programdan yapılabilir.
MBYS zorunlu mu? 2025 yönetmeliği ne diyor?
Muayenehaneleri de kapsayan Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelik, 19 Nisan 2025 tarihli ve 32875 sayılı Resmî Gazete'de yeniden yayımlandı. Yönetmeliğin "Kayıt ve arşiv" başlıklı 24. maddesi şöyle der:
"Sağlık kuruluşuna başvuran hastalara ait veriler elektronik ortamda kaydedilir. Verilerin kaydedilmesi ve arşivlenmesi hususunda Bakanlığın kayıt tescil sisteminde kayıtlı bir sağlık bilgi yönetim sisteminin, muayenehane için ise muayene bilgi yönetim sisteminin kullanılması zorunludur."
Aynı maddeye göre:
- Kayıt altına alınan kişisel sağlık verileri, Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (6698) ve 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu'nun ek 19. maddesine uygun şekilde işlenerek merkezi sağlık veri sistemine aktarılır.
- Kayıtların değiştirilmesine, silinmesine ve gizliliğin ihlaline karşı idari ve teknik tedbirler alınır; elektronik imzalı tıbbi kayıtlar resmî kayıt kabul edilir ve yedeklenir.
Yönetmeliğe göre, muayenehane hekimi hastasını sözleşmeli olduğu bir özel tıp merkezinde tedavi edecekse hastanın bilgileri de tıp merkezine MBYS üzerinden, Bakanlıkça belirlenen formla gönderilir (md. 16).
Tıp merkezi ve poliklinikler için kural aynı maddenin ilk cümlesidir: Bakanlıkta kayıtlı bir sağlık bilgi yönetim sistemi kullanılır.
MBYS'yi kimler kullanır?
- Muayenehane hekimleri: Mesleğini serbest olarak yürüten ve muayenehane açan tabipler. Yönetmelik muayenehane için MBYS kullanımını öngörür.
- Diş hekimleri: Diş muayenehaneleri ayrı bir yönetmeliğe (Ağız ve Diş Sağlığı Hizmeti Sunulan Özel Sağlık Kuruluşları) tabidir. Diş hekimleri odaları da üyelerini MBYS konusunda bilgilendiriyor.
- Poliklinik ve tıp merkezleri: Bakanlıkta kayıtlı bir sağlık bilgi yönetim sistemi kullanır. Birden çok hekimli kliniklerde bu iş genellikle randevu, muayene ve fatura işlerini de yürüten bir klinik yönetim programıyla yapılır.
İki yol: Bakanlık uygulaması mı, kayıtlı MBYS yazılımı mı?
| Bakanlığın MBYS uygulaması | Kayıtlı MBYS yazılımı | |
|---|---|---|
| Veri girişi | Her hasta ve muayene uygulamaya ayrıca elle girilir | Muayene programda yazılır, bildirim aynı ekrandan gönderilir |
| Kapsam | Bakanlığa bildirim için gereken kayıtlar | Randevu, hasta dosyası, muayene notu, reçete, rapor, finans ve bildirim tek yerde |
| Muayenehanenin kendi arşivi | Uygulamadaki kayıtlarla sınırlı | Hasta geçmişi, belgeler ve raporlar programda |
| Kimler için uygun | Hasta sayısı az, yalnız bildirim yapmak isteyen hekimler | Günlük işini dijital yürütmek isteyen muayenehane ve klinikler |
Bakanlığın uygulamasına erişim için kullanıcı yetkilendirmesi il sağlık müdürlükleri üzerinden yapılır. Kayıtlı bir MBYS yazılımı kullanıldığında bildirimler programdan gönderilir; hekimin Bakanlık uygulamasına ayrıca veri girmesi gerekmez.
MBYS yazılımı seçerken nelere bakılmalı?
- Sağlık Bakanlığı kaydı: Firmanın Bakanlığın aktif MBYS listesinde olup olmadığını sorun. Sağlık Bilgi Yönetim Sistemleri Hakkında Yönetmelik'e göre sağlık hizmeti sunucularında hizmet veren yazılım firmalarının Bakanlıkta kayıtlı olması gerekir; hizmeti alan kurum da firmanın yetki belgesinin geçerliliğini kontrol eder.
- e-Nabız gönderim sonucu: Bildirimin gidip gitmediği ve takip numarası ekranda görünmeli; hatalı gönderim fark edilmeden kalmamalı.
- e-Reçete ve e-rapor: Reçete ve rapor, muayeneden çıkmadan aynı programda düzenlenebilmeli.
- Güvenlik ve KVKK: Kullanıcı yetkileri, işlem kaydı, yedekleme ve verilerin Türkiye'de saklanması sorulmalı.
- Branşınıza uygunluk: Pediatride büyüme ve aşı takibi, kadın doğumda gebelik takibi, psikiyatride seans takibi gibi branşa özel ekranlar işinizi kolaylaştırır.
- Görüntülü muayene: Uzaktan muayene yapacaksanız, Bakanlıkta tescilli bir Uzaktan Sağlık Bilgi Sistemi (USBS) ile çalışması gerekir.
MedicoStar: Sağlık Bakanlığı'na kayıtlı MBYS yazılımı
MedicoStar Klinik Yönetim Programı, Emoda Yazılım'ın geliştirdiği, Sağlık Bakanlığı'na Muayenehane Bilgi Yönetim Sistemi (MBYS) olarak kayıtlı, bulut tabanlı bir muayenehane ve klinik programıdır.
- e-Nabız hasta kaydı ve muayene bildirimi, hekimin onayıyla muayene ekranından gönderilir; gönderim sonucu ve takip numarası ekranda görünür.
- e-Reçete, e-rapor ve aşı uygulamasında İTS karekod bildirimi programdan yapılır.
- Pediatri, kadın doğum, psikoloji, psikiyatri, genel cerrahi ve fizik tedavi için hazır branş ekranları vardır; diğer branşlar için de uyarlanır.
- Görüntülü muayene, Emoda'nın Sağlık Bakanlığı tarafından onaylanan USBS altyapısıyla yapılır.
Demo ve ayrıntı için bizimle iletişime geçin.
Sık Sorulan Sorular
MBYS nedir?
MBYS, Muayenehane Bilgi Yönetim Sistemi'dir. Muayenehanelerde hasta kaydı, muayene ve tanı bilgilerinin elektronik ortamda tutulması ve Sağlık Bakanlığı'nın merkezi sağlık veri sistemine (e-Nabız) gönderilmesi için kullanılır. Bakanlığın kendi uygulaması olabileceği gibi, Bakanlığa MBYS olarak kayıtlı bir muayenehane programı da olabilir.
MBYS açılımı nedir?
MBYS, "Muayenehane Bilgi Yönetim Sistemi"nin kısaltmasıdır. Bakanlık metinlerinde ve 2025 yönetmeliğinde "Muayene Bilgi Yönetim Sistemi" olarak da geçer.
MBYS zorunlu mu?
19 Nisan 2025 tarihli Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelik'in 24. maddesine göre hasta verileri elektronik ortamda kaydedilir ve muayenehane için muayene bilgi yönetim sisteminin kullanılması zorunludur. Tıp merkezi ve polikliniklerde Bakanlıkta kayıtlı bir sağlık bilgi yönetim sistemi kullanılır.
MBYS'yi kimler kullanabilir?
MBYS, mesleğini serbest olarak yürüten ve muayenehane açan hekimler içindir. Diş hekimleri ayrı bir yönetmeliğe tabidir; poliklinik ve tıp merkezleri ise Bakanlıkta kayıtlı bir sağlık bilgi yönetim sistemi kullanır.
MBYS programı ile Bakanlığın MBYS uygulaması arasındaki fark nedir?
Bakanlığın uygulamasında her hasta ve muayene ayrıca elle girilir. Kayıtlı bir MBYS programında ise muayene programda yazılır ve bildirim aynı ekrandan gönderilir; randevu, hasta dosyası, reçete, rapor ve finans da aynı programdadır.
Kayıtlı bir MBYS yazılımı kullanırsam Bakanlık uygulamasına ayrıca veri girmem gerekir mi?
Hayır. Kayıtlı bir MBYS yazılımı e-Nabız bildirimlerini programın içinden gönderir; aynı veriyi Bakanlık uygulamasına tekrar girmeniz gerekmez.
MBYS yazılımının Bakanlıkta kayıtlı olduğunu nasıl anlarım?
Firmadan Bakanlık kaydını ve yetki belgesini isteyin. Sağlık Bilgi Yönetim Sistemleri Hakkında Yönetmelik'e göre hizmeti alan kurum, firmanın sunduğu yetki belgesinin geçerliliğini kontrol eder.
MedicoStar MBYS olarak kayıtlı mı?
Evet. MedicoStar, Sağlık Bakanlığı'na Muayenehane Bilgi Yönetim Sistemi (MBYS) olarak kayıtlıdır; e-Nabız bildirimleri, e-reçete ve e-rapor muayene ekranından yapılır.
Kaynaklar: Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelik (Resmî Gazete, 19.04.2025, 32875) · Sağlık Bilgi Yönetim Sistemleri Hakkında Yönetmelik (Resmî Gazete, 25.08.2022, 31934; son değişiklik 03.07.2026). Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; güncel hükümler için resmî metinler esas alınmalıdır.
