Trajektör Analiz Nedir?

Bir trajektör, ölçülen değişkenin zaman ve yaşa göre değişimini, seyrini tanımlar. Bilimsel araştırmacılar genellikle değişkenin zaman içerisindeki yörüngesiyle ilgilenmekle beraber ortak değişkenlerin etkileriyle de ilgilenirler. Değişkenlerin zaman içerisindeki ilişkileri, geleneksel yöntemlerle (örn. hiyerarşik modelleme, eğri analizleri vb.) incelenebilir. Fakat günümüzde literatürün genişlemesiyle birlikte grup temelli trajektör modellemeleri, geleneksel yöntemlere göre daha çok tercih edilmektedir. Grup temelli trajektör modelleme yöntemleri, popülasyonun farklı temel özelliklere sahip olan gruplardan oluştuğunu varsayarak uygulanır. Zaman içerisinde değişen bazı fenomenlerin benzer değişimlerini izleyerek grupları tanımlar ve ortak değişkenlerin trajektör şekli ve grup üyeleri üzerindeki etkilerini modeller. 

Trajektör analizinin en önemli avantajı, gelecek zaman dilimlerindeki olası fenomen değişimlerinin farklı zaman dilimlerindeki sonuçlarla tahmin edilebilmesidir. Örneğin, X hastalığı için teşhisi konulmuş bir grup hastanın verisi incelenerek diğer bireylerin izlenme sürecinde toplanan verilere göre ilerideki zaman dilimleri için, önümüzdeki 5 yıl gibi, risk değerlendirmesi yapılabilir. Trajektör analizi bu nedenle sağlık alanında büyük önem taşır.